Przebarwienia skóry stanowią powszechny problem estetyczny, z którym zmagają się zarówno kobiety, jak i mężczyźni, niezależnie od wieku. Objawiają się zwykle w postaci nieregularnych plam o zabarwieniu od jasno- do ciemnobrązowego, różniących się wielkością, kształtem oraz stopniem nasilenia pigmentacji. Najczęściej lokalizują się w miejscach najbardziej narażonych na działanie promieniowania ultrafioletowego, takich jak twarz, szyja, dekolt czy grzbiety dłoni.
Mechanizm ich powstawania jest bezpośrednio związany z reakcją obronną skóry na ekspozycję słoneczną. Pod wpływem promieniowania UV melanocyty – komórki barwnikowe skóry – zostają pobudzone do wzmożonej produkcji melaniny. Ten naturalny pigment pełni funkcję ochronną, absorbując szkodliwe promienie UV i zabezpieczając DNA komórek przed uszkodzeniem. Jednak nadmierna lub nierównomierna synteza melaniny może prowadzić do powstania miejscowych przebarwień, które utrzymują się długo po zakończeniu ekspozycji na słońce.
Choć przebarwienia posłoneczne należą do najczęściej obserwowanych, istnieje wiele innych typów hiperpigmentacji, których podłoże jest bardziej złożone.
Przebarwienia pozapalne (PIH) pojawiają się jako następstwo procesów zapalnych w obrębie skóry, takich jak zmiany trądzikowe, urazy mechaniczne, ukąszenia owadów czy oparzenia. W wyniku uszkodzenia naskórka dochodzi do lokalnej aktywacji melanocytów i nadmiernej syntezy melaniny. Plamy te mogą mieć zabarwienie różowe, czerwone lub brązowe, a ich intensywność zależy od głębokości i czasu trwania stanu zapalnego.
Melasma (ostuda) to rodzaj przebarwień hormonalnych, które najczęściej występują na twarzy – szczególnie w obrębie policzków, czoła, nosa, brody oraz nad górną wargą. Zdecydowanie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Jej rozwój jest związany z zaburzeniami gospodarki hormonalnej, gdy estrogen i progesteron stymulują nadmierną aktywność melanocytów. Z tego powodu melasma często pojawia się w ciąży, podczas stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej, w trakcie terapii hormonalnej lub w przebiegu chorób tarczycy.
Przebarwienia polekowe i chemiczne są wynikiem działania substancji o właściwościach fotouczulających, które w połączeniu z promieniowaniem UV mogą powodować trwałą hiperpigmentację. Należą do nich m.in. niektóre antybiotyki, leki hormonalne, środki przeciwdepresyjne, a także zioła, takie jak dziurawiec czy nagietek.
Przebarwienia o podłożu genetycznym obejmują zarówno niewielkie, nieregularne plamki pigmentacyjne, takie jak piegi, jak i większe przebarwienia obecne od urodzenia, np. znamiona barwnikowe. Piegi występują głównie u osób o jasnej karnacji i rudych włosach, a ich intensywność nasila się pod wpływem ekspozycji na słońce. Przebarwienia związane z wiekiem, zwane potocznie plamami starczymi, stanowią odmianę przebarwień posłonecznych, które nasilają się wraz z upływem lat. Po 40. roku życia komórki skóry produkują mniej enzymów odpowiedzialnych za równomierny rozkład melaniny, co sprzyja powstawaniu ciemniejszych, bardziej rozległych zmian pigmentacyjnych. Z biegiem czasu plamy te mają tendencję do powiększania się i pogłębiania.
Przebarwienia, niezależnie od ich rodzaju, mogą znacząco wpływać na wygląd i samopoczucie pacjenta, a ich leczenie wymaga prawidłowej diagnozy oraz uwzględnienia mechanizmu ich powstawania. Zrozumienie przyczyny jest kluczowe, aby dobrać odpowiednie metody profilaktyki i terapii, a także zapobiegać ich nawrotom.
Jakie zabiegi polecamy dla osób zmagających się z przebarwieniami?
• Dermapen 4.0
• Zabiegi terapeutyczne PCA skin
• proXN Xanthohumol Recovery Treatment
• Peelingi Medyczne: BioRePeelCl3 lub PRX T33
• Alma Harmony Rejuve
• Radiofrekwencja mikroigłowa
