Czym właściwie jest SPF?
Promieniowanie ultrafioletowe emitowane przez słońce dzieli się na trzy frakcje: UVC (100–280 nm), UVB (280–320 nm) oraz UVA (320–400 nm).
Do powierzchni Ziemi docierają głównie promienie UVA i UVB, które wywierają udokumentowany wpływ na strukturę oraz funkcję skóry ludzkiej.
Promieniowanie UVB odpowiada głównie za ostre reakcje fototoksyczne, w tym rumień i oparzenia, natomiast promieniowanie UVA przenika głębiej do skóry właściwej, inicjując szereg procesów oksydacyjnych i degeneracyjnych.
Czym właściwie jest SPF?
Jednak promieniowanie ultrafioletowe to nie tylko UVB, na skórę oddziałuje również UVA, które przenika znacznie głębiej, powodując:
– fotostarzenie
– degradację włókien kolagenowych,
– przebarwienia i melasmę,
– stres oksydacyjny,
– uszkodzenia DNA komórkowego,
– rozwój zmian nowotworowych, w tym czerniaka.
SPF (Sun Protection Factor) określa stopień ochrony przed UVB, natomiast ochrona przed UVA wymaga dodatkowych oznaczeń, takich jak PA, PPD lub symbol UVA w okręgu, zgodnych z obowiązującymi normami europejskimi.
Jakie wyróżniamy rodzaje filtrów?
- Filtry mineralne (fizyczne) – działają poprzez odbijanie, rozpraszanie oraz częściowe absorbowanie promieniowania ultrafioletowego. Najczęściej stosowane substancje to tlenek cynku (ZnO) oraz dwutlenek tytanu (TiO₂). Charakteryzują się wysoką fotostabilnością, niskim potencjałem drażniącym i są uznawane za bezpieczne dla skóry nadreaktywnej.
- Filtry chemiczne – absorbują promieniowanie UV poprzez reakcje fotochemiczne, przekształcając energię w ciepło. W tej grupie wyróżnia się liczne związki organiczne o różnej długości fali absorpcji, m.in. bemotrizinol (Tinosorb S), bisoctrizole (Tinosorb M), drometrizole trisiloxane (Mexoryl XL) oraz terephthalylidene dicamphor sulfonic acid (Mexoryl SX).
- Filtry mieszane – preparaty zawierające kombinacje filtrów mineralnych i chemicznych cechują się poszerzonym spektrum ochrony oraz większą stabilnością systemu filtrującego. Połączenie tych dwóch grup substancji umożliwia uzyskanie optymalnego profilu bezpieczeństwa i skuteczności.
W jaką porę roku powinno się stosować kremy z filtrem?
Kremy z filtrem, ze względu na swoje działanie ochronne, powinny być stosowane przez cały rok, niezależnie od warunków pogodowych. Promieniowanie ultrafioletowe (UV) jest obecne nawet w dni pochmurne, deszczowe czy zimowe, i może powodować szereg problemów skórnych.
Jaki filtr wybrać na wakacjach aby uniknąć poparzeń?
Czas bezpiecznej ekspozycji = SPF × czas do wystąpienia rumienia bez ochrony
Przykład poglądowy:
Jeśli skóra zaczyna się czerwienić po 10 minutach bez ochrony, to przy:
-
SPF 10 daje ochronę teoretycznie na ok. 100 minut (ok. 1,5 h),
-
SPF 15 – ok. 150 minut (ok. 2,5 h),
-
SPF 20 – ok. 200 minut (ok. 3 h),
-
SPF 50 – ok. 500 minut (ok. 8 h).
To tylko teoria! Na wakacjach trudno o warunki „idealne”. Prawdziwa ochrona jest krótsza, ponieważ na skuteczność filtra wpływa:
-
kąpiel w morzu lub basenie,
-
pocenie się podczas upału,
-
ścieranie kremu ręcznikiem lub ubraniem,
-
zbyt mała ilość nałożonego produktu,
-
brak reaplikacji co 2 godziny.
Dlatego na wakacjach rekomendujemy stosowanie minimum SPF 30, a najlepiej SPF 50, szczególnie przy intensywnym nasłonecznieniu, na plaży, podczas aktywności na świeżym powietrzu lub w górach. Nawet najwyższy filtr nie chroni przez cały dzień – reaplikacja co 2 godziny to klucz do uniknięcia poparzeń.
